eu en es fr

GAZTEARTEA GARAZIN

2018KO URRIAREN 06A > 2018KO AZAROAREN 01A

Donibane Garaziko Apezpikuen presondegian kokatua den erakusketa da.

Erakusketa honetan Sorkuntza Gaztea Arte Garaikidea - Itzal Aktiboa 2018ko sariko zazpi finalisten obrak erakusten dira, finalista horiek Taxio Ardanaz, Miriam Isasi, María Jiménez Moreno, Thomas Loyatho, Luis Olaso, Maite Pinto eta Léa Vessot izanki. Gainera, artista egonaldientzat hautatu hiru artisten instalazioak eta margolanak ere erakutsi dira, hots, Blanca Ortiga, Natacha Sansoz eta Eluska Zabalo artistenak.

Erakusketa Itzal Aktiboa elkartearen eta Uharteko (Nafarroa) Arte Garaikideko Zentroaren arteko mugaz gaindiko partaidetza baten fruitua da. Euskal Kultur Erakundea, Pirinio Atlantikoetako Departamendu Kontseilua, Euskal Hirigune Elkargoa, Donibane Garaziko Herria eta Nautilus Lanzarote enpresa eskertzen ditugu beren laguntzarengatik.

Erakusketaren ordutegiak

Egunero asteartea ezik, 11:00 - 12:30 eta 14:30 - 18:30

Artistak

Taxio Ardanaz

Iruñean sortu da 1978an. Bilbon bizi da eta hor lan egiten du. Euskal Herriko Unibertsitateko Arte-Ederretan diplomatua da eta « Bonba puskak » izeneko paper gaineko 23 margoko sail bat aurkezten du. Sail hori 70 eta 80 urteetako Euskal Herriko gizarte mugimenduen ekoizpen grafikoan inspiratzen da. Erresistentziaren estetikari buruzko halako bilaketa bat bezala egina izan da.

"Metralla" (Metraila)

Zenbat denbora irauten du irudi batek? Garai hauetan, ezer ez.

Irudi segida bat nagusitzen da gure begipean. Bata bestearen ondotik, irensten ditugu eta irensten gaituzte, mugarik eta bereizketarik gabe. Batzuek irauten dute, baina erakutsiak diren aldi oro, iduri du ahultzen direla, beren zentzuaren parte bat galduz.

Metralla (Metraila) proiektuak Euskal Herriko mugimendu sozialek 70 eta 80ko hamarkadetan sortu produkzio grafiko nasaia hartzen du abiapuntutzat, esperimentazio helburu batekin, karriketako borroka moldatu duten ikurrak eta "paisaiak" erabiliz.

Artxiboko material horrek ahalbidetu du irudi "politikoaren" eraikuntzaren ikertzea bai eta, pintura-mediumaren bitartez material hori fragmentatuz eta interpretatuz, garai eta momentu desberdin guzietakoa —oraingoa barne— den erresistentziaren estetika baten bilatzea ere.

Miriam Isasi

Gasteizen sortu da 1983an. Euskal Herriko Unibertsitateko eta Mexikoko Unibertsitateko Arte-Ederretako doktoregoa badu. Bilbon bizi da eta bertan lan egiten du. Comète Sareko Dédée de Jongh ko-sortzailearen omenez egina izan den « TAP (Internazionala) » deitu bideo batean, kantu iraultzailearen irudikapen bat erakusten du, Espainiako Gerla Zibileko borroka zelaietan bildu bonba puskez landu klaketak dituzten dantzari batzuen bidez.

"TAP (L'Internationale)"

Obra hori Comète sarearen sortzaile Dédée (edo Andrée) de Jongh-en oroimenez egina da; emazte horrek —ezizenez Zikloi Ttipi gisa ere ezagutua—, 1941 eta 1944 urteen artean, bere taldearekin, ehunka borrokalari aliatu lagundu zituen, Frantzia okupatutik Espainiara eskapatzen lagunduz, gero Ingalaterrara joan zitezen..

Euskadiko erresistentzia lekuetan bildu Gerla Zibileko obus puskak erabiliz, klaketak egin dituzte dantzari batzuendako; dantzari horiek Internazionala izeneko kantu iraultzailea —Pierre Degeyter belgikar musikari eta musikagileak 1888an egina— ematen dute.

Absurdoaren, ironikoaren eta zentzu bikoitzaren konbergentziak nau motibatzen. Egunerokoaren esperientzia, mugak, prozesua, osotasunaren parte garrantzitsu gisa.

Proiektu bakoitzak egoera desberdinetara eramaten nau. Erlezain bilakatu naiz —erlauntzak lo-belar alor batzuetan ezarririk—, elektrika ebatsi diet erakunde batzuei —erabilera funtzional baterako eta dispositibo informal batzuen aktibatzeko—, Gerla Zibileko eta Bigarren Mundu Gerlako obus puskak bilatu ditut —aroztegi batean urtzeko—.

Potentzia-sistemak zalantzan jartzen ditut eta erresistentzia kontzeptu ireki gisa irudikatzen dut. Kodetzeko posibilitatea, politikaren eta biziaren arteko anbiguotasuna, konstanteak dira eta, enetzat, aktibismoan sustatzen dira.

Maria Jimenez Moreno

Iruñean sortu da 1978an. Arte-Ederretako lizentzia lortu du Euskal Herriko Unibertsitatean. Zizur Nagusian (Nafarroa) bizi da eta Iruñerrian lan egiten du. Aurkezten duen instalazioa « Hazkuntza sasoia » deitzen da. Kakorratzarekin ehunduriko armiarma sare erraldoia iduri du, ama gazte bezala ukan esperientzia eta ikasketa prozesua laburbiltzen duena.

"Época de cría" (Hazkuntza sasoia)

Artea erabiltzen dut naturarekin dudan loturaren esploratzeko eta adierazteko tresna gisa, mikrokosmos intimo batzuetan barna. Badu zenbait urte kakorratzez ehundu zizelkadura egiten dudala, obra batzuetan beste alor artistiko batzuekin elkartuz, hala nola marrazkiarekin, argazkigintzarekin...

Ama izateak biziaren aldatzea erran nahi du; pertsonaren lehentasunak aldatzen dira eta ardura berriak agertzen. Emazte bakoitzak amatasuna ikuspegi oso intimo batekin bizi du.

Proiektu hori lotua zaie lehen aldikotz ama bilakatu nintzelarik egin nituen beste bi proiekturi: Alas (Hegalak) (2013), non amatasuna haurdunaldiaren —beha egotearen— garaiaren ikuspegitik irudikatu baitut; eta Nidos (Habiak) (2013 - 2015), non momentuaren prestatzeaz eta gogo moldatzeez ere ari bainaiz, ene apartamentuko terrazan zen xori habi batek inspiraturik.

Época de cría (Hazkuntza sasoia) obra ikuspegi intimoago eta pertsonalago baten bidez hurbiltzen zaie amatasunari eta haren konplexutasunari. Ene bigarren haurdunaldiaren denboran hasi nuen: aldi hortan, armiarma habia da; alabaina, armiarma izaki enblematikoa da (Louise Bourgeois-ek bere ama armiarma bilakatu zuenetik) zeinak amatasunaren izaeraren bikoiztasuna agerian ematen baitu. Ama gerizatzailea eta harraparia da, argitsua bezain iluna, eta haren sarea tranpa eta babeslekua da, aldi berean.

Habia, kasu hortan, ez da gehiago bakarrik haurren babeslekua; bizia iragaten den ingurumena ere da. Harrapatzen duen sare bat da, baina, aldi berean, ziloak baditu. Lan hauskorra eta sendoa da, gauza delikatua, ederra eta, aldi berean, inpresionagarria, pizgarria. Amatasunaren sentimendu baliobidunen eta berezkoen metafora bat da; hots, esperientzia bakar eta pertsonal horrena.

Thomas Loyatho

1984an sortu da Baionan. Arte Bisualetako Master bat lortu du Belgikako Liège-ko Arte-Ederretako Erret-Akademiako Espazioan. Hazparnen bizi da eta bertan lan egiten du. "70zm/oren" instalazioak belarrezko hari bat badu, espartzatu duena eta espazioan lasterka ibiltzen dena. Halaber, bideo bat bada bere eskuak espartzatzen erakusten dituena. Gogoeta bat da, lan bati eskaintzen diogun denboraren araberako baloreaz.

"70 cm / h" ( 70zm/oren)

Instalazio hori belar hari batez egina da, latinez Deschampsia cespitosa izenekoa (frantsesez Canche cespiteuse), 70 cm oreneko abiaduran txirikordatzen dudana. Instalazioaren izenburua hortik heldu da. Txirikorda erakusketa eremuan luzatzen da, batzuetan bidean aurkitzen duenari egokituz eta lotuz.

Horrekin batean, ene eskuak txirikordatzen ari erakusten dituen bideo bat bada, bai eta plaka garden batean zizelkatu testu bat ere. Ekaiaren usaimen-dimentsio bat eta dimentsio gordin baten eskaintzeko, biltegi gisa erabili dudan zurezko kutxa ere ezartzen dut —belarrez beterik—; Deschampsia mokor bat ere ezartzen dut, lekuan berean (mendian, oihanean, zohikaztegietan) atzematen dudan bezala.

Manera ziklikoan berritzen den ekai iragankor hori txirikordatzea meditazio lana da: errealizazio bati eskaini denboraren arabera ematen zaion balioari buruz gogoeta egiteko parada. Lebitazioan ezarria da, liburuxka-orrialde ttipi batzuk baino gorago. Horietarik bakoitzean, txirikordaren itzala ageri da. Orrialdez orrialde, idazketa iragankor horrek ibilbide baten historia kontatzen du. Azaleraren (cm2-tan) eta paperean «inprimatua» den itzalari doakion haria txirikordatzeko behar den denboraren arteko espazio/denbora lotura dute izenburutzat.

Landare lastodun horren izenburua, frantsesez, loaldi-belarra da. Bere ingurumen desberdinetan den bezala —bere gozotasunaz gure ibilaldietan kontenplaziozko pausa baten egitera gomitatzen gaituelarik— irudikatu nahi nuen. Ene lanaren segitzeko kutxa hori irekitzen dudan aldi oro, dute eta belar idor usain bat ateratzen da.

Luis Olaso

Bilbon sortu da 1986an. Getxon bizi da eta bere lantegia Mungian dauka (Bizkaia). "Hiru ekilore eta zilindro batendako obra" izeneko margolan bat aurkezten du. Lan horretan, aitzinekoetan nagusiki agertzen den jende itxuraz haratago, saiatu da karga psikologiko eta humano bat ematea nortasun pertsonalik gabeko elementu neutral batzuei.

"Composición para tres girasoles y un cilindro" (Hiru ekilore eta zilindro batendako obra)(2018)

Margolan hori orain lantzen dudan pintura-lerrokoa da. Ene pintura diskurtso jarraiki bat bezala ikusten dut, erran nahi baita ezin dudala obra hori ene lehengo eta oraingo lanaren testuingurutik bereizi.

Serie hortan, jendearen irudikatzea bazter uzten dut, nortasun pertsonalik ez duten gertakari batzuei karga psikologiko eta giza-karga baten ematera entseatzeko. Figurazioa eta jestuzko abstrakzioa elkarrekin bizi dira, figurazioaren garrantzia ene aitzineko lanean baino ttipiagoa den sinbiosia batean.

Kontsidera liteke, konposizioaren heinean, obra horretan hiru osagai nagusi elkartzen direla: kolorea, landare-osagai organikoak eta geometria.

Landare-osagaiak serie horren diskurtso narratiboaren ardatz gisa ari dira, potret gisa (osagai nagusi gisa) ingurumen edo paisaia bateko partaide gisa baino gehiago. Maila sinbolikoan, ekiloreek biziaren irudikatzeko zeregin metaforikoa betetzen dute; jendearen ezaugarriak dituen osagai naturala da.

Osagai organiko horiekin kontrajarririk, bizirik gabeko beste osagai batzuk agertzen dira, kasu horretan geometriaren bidez irudikaturik (zilindroa).

Blanca Ortiga

Blanca Ortigak (Hornos de Moncalvillo, La Rioja, 1984) zientzia politikoetako formakuntza du, bai eta sorkuntza eszenikoan eta Arte Ederretan. Ikerketari eta sorkuntza garaikideari emana da.Bilbon bizi da.

"Before Inhaling"

Praktika artistikoen tentsioak mugako lekuen zapartatzeko duen gaitasunaz interesaturik, bere urraspidea antzerkiaren eta zizelkaduraren artean ezartzen du, elkartzeko eta lekualdatzeko toki baten aurkitzeko gisan. Itzal Aktiboa lehiaketako sariaren karietara, Before Inhaling izeneko proiektu bat aurkeztu du.

"Before Inhaling hatsa hartzeko momentuaren aitzinekoa da, arnasa geldirik den unea, non mugimendua erortzen baita eta gorputza nehongo ez-leku batean dilindan agertzen baita. Menturaz babes eta biziraupen ekintza bezala, uzkurtzeko leku bat, nork bere buruaren ezagutzeko. Agian leku baten sortzeko, non desira antolatzen baita eta guduan sartzeko gerla-estrategia bat onartzen baitu."

Proiektu hortan, abiapuntu gisa erreferentzia artistikoak edo gertakari eta egoera historikoak harturik, artistak nozio batzuk – eta haien artean dagoen tentsioa – jokoan ezartzen ditu, hala nola gorputza eta mugimendua, edo desira eta bortizkeria, «leku bat xerkatzen duen, toki bat (ez dakigu oraino zer) xerkatzen duen praxi bat» esploratzeko.

Blanca Ortiga (Hornos de Moncalvillo-n (Errioxa) sortua da, 1984an. Zientzia politikoetako formakuntza badu, bai eta sorkuntza eszenikokoa eta Arte Ederretakoa ere. Ikerketari eta sorkuntza garaikideari emana zaio eta Bilbon bizi da.

Maite Pinto

Logroñon sortu da 1993an. Bilbon bizi da. Arte-Ederrak ikasi ditu Euskal Herriko Unibertsitatean eta ondotik Inglaterrako Manchester School-en, han Master bat erdietsi duelarik. « The Kindness of Strangers »(Kanpotarren adeitasuna) proiektuko parte diren Aquatintako lau grabadura aurkezten ditu. Proiektuak kondatzen du Gerla Zibil garaiko 4.000 euskal haurren errezibitzea nola iragan zen Inglaterran.

”“Human chain”; “Temporary home: it is only for three months”; “Memorias”; “Utopia”

1937. urtean Habana itsasontzian 4000 euskal ume ihes egin behar izan zuten Santurtzitik guda zibila zela eta. “The Kindness of Strangers (Kanpotarren adeitasuna)” proiektua konkretuki Ingalaterran jasoturik izan ziren umeen memoriak esploratzen ditu. Ebakuazio honek lotura indartsu bat sortu du ume horien artean; luzaroan irauten duena.

Proiektu honetan Maite Pintok “Association for the UK Basque Children” artxiboearekin lan egiten du aquatinta eta monotipoak sortzeko, beti grabatuaren arloan. Artxibo horretan dauen irudi zahar horiek berreginez, memoria berri bat sortzen du eta gaur egun gure testuinguruko errefuxiatuen krisiarekin lotzen du tintaren absentzien eta presentzien bitartez. Irudien arima memoria grafikotik haratago doa; bere xedea esperientzian dago, hausnarketa bat sortzeko, non denbora eta toki geografikoaren kontzeptuak alde batera uzten diren eta behin eta berriro errepikatzen den gertaera historikoan arreta jartzen den.

Natacha Sansoz

Carcasonan sortua da, 1981an. Bordeleko Unibertsitateko Arte Ederretako lizentzia badu. Diziplina artistiko desberdinak lantzen ditu. Haren praktika oihalean, jabetzean, performance artean, instalazioan gauzatzen da.

"A Freaky Wedding In The Empty Shack"

Harremanaren artista naiz, lotura ikusezinak ehuten ditut, pertsonen, egiteko jakitateen, lurraldeen, hizkuntzen, diziplina artistikoen artean. Lehiaketa honen karietara, 2017az geroz herrialde anitzetan bi pertsonaren artean egin duten esperientzia bat transkribatu dut, museo estiloko ingurune batean.

2015az geroz, Etxea Baionan ezarri dut, baina data hartaz geroz, ez naiz gelditu nire maletak Europako mugetan aldi bateko pausatzetik. Muga gaineko lurralde batean bizitzeak ekartzen duen konplexutasunak eta aberastasunak urrats bat alde batera egiteko gogoa eman dit. Beraz, erabaki dut Henri Devier-ekin, (Wilden izenaz ezaguna) aliantza egitea, Natach’Apache izena harturik, eta bideari lotu natzaio, gibelera begiratu gabe. 2017ko hastapenaz geroz, elkarrekin ibiltzen gara, «okupazio entsegu» baten egiteko, utzi ahal izan gabe hartu behar den ekintza bat bezala.

Ene instalazioaren ideia da esperimentazio hori zabal-zabala ezartzea; «A Freaky Wedding In The Empty Shack» deitu dugu, «Hostitalité» izeneko tapizaren inguruan. Tapiz hori eskuz egina da, Turkiako hegoaldean. Aldi berean, irakurtzeko lekua, atseden hartzeko lekua, mintzatzeko lekua, proiekzio lekua, joko lekua da; aldi berean ere, intimoa eta lagun artekoa, bizi zati batzuen agertzeko, beste leku batean aliantzak egiten jakin duten gizon eta emazte batzuen historiaren entzunarazteko, eta erlazioa errexten duen objektu hori, trukaketen eta jakitateen ekonomia berri baten fruitu hori elkarrekin egiteko.

Bideoetan dauden testu eta soinuak hizkuntza desberdinetan daude. Objektuak eta diskoak herrialde horietatik ekarri ditugu, gure egonaldien karietara. Proiektu horren helburua, bere osotasunean, mintzaira, kontakizunak, mugak, gerla, gonbidatzailea galdekatzea da, behin eta berriz agertzen den «zubiaren» irudiaren eta ehuntzearen metaforaren bitartez.

Léa Vessot

1993an sortu da Mont de Marsan-en. Okzitaniako Tolosako Arteetako Goi Institutuko (isdaT) diplomatua da. Getaria eta Tolosan artean bizi da. Izenik gabeko margolan handi bat aurkezten du, lehen begiradan pentze zuri hutsa iduri duena. Honetarik, ikutu koloretsu batzuk jalgitzen dira, zuri aldaera batzuetatik ateraiak, margolan aldakor bat eginez, hori dena denborazkotasunari buruzko gogoeta batean sartzen delarik.

"Izenik gabe I, II"

Olio mihise gainean

Lehen begi ukaldian, margolan horiek kolore zuriko eremu libro bat bezala ageri dira. Hortik, pinturazko puntuazio koloretsuak ateratzen dira, zeinak zurien bariazioetarik sortzen baitira.

Izari handiko bost obretako serie baten parte den margolan horietan, ezin da zolarik edo formarik aipatu. Bat bestearen ondotik egin bi parte badira, zeinek elkar elikatzen baitute. Elkarrenganako atxikimendu bat plantan eman da. Zola ez da gehiago zola, baina pinturazko ekonomia mugikor hortan parte hartzen du. «Espazio/zolak» aipatzen ahal dira.

Zurien bariazioetarik sortu pintura-osagaien artean, batzuk argikiago ateratzen dira espazio/zolatik. Orduan, pintura ezegonkor bat, aldakor bat, agertzen da, lekuka kasik hauteman ezina, erridau baten artetik sumatuko liratekeen formak bezala, edo oihalaren azalean ageri liratekeen itzalak bezala.

Nire gogoetaren puntu zentral bat denboraren gaia izanik, marrak denboran tartekatuak balira bezala ikusi behar dira eta pertzepzioa «denboraren hostokatze» horren araberakoa da. Oihal horiek ikuslearen pertzepzioa berantago etorrarazten dute, denboraren esperientzia emekiago eta trinkoago bizitzeko aukera eskainiz. Denbora behar da ager daitezen, kopuru handian eskaintzen zaizkigun irudiei lotu eguneroko asaldura ez bezala.

Eluska Zabalo

Donostian sortua da, 1982an, eta Arrasaten bizi da. 2000n, batxilergo artistikoa erdietsi zuen, Iruñeko Arte Ederren Eskolan, eta, zenbait urte berantago, Arte Ederretako eta Soziologiako lizentzia, Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU) 130 cm x 143 cm-ko obra bat presentatu zuen; zur gaineko teknika misto hori "Paisajes erráticos" Paisaia mugikorrak)" izeneko seriearen parte da. Itzal Aktiboaren partaide gisa Sorkuntza Gaztea Arte Garaikidea - Itzal Aktiboa sarian parte hartuz, Nautilus Lanzarotek Eluska Zabalo hautatu du bi asteko egonaldi artistikoa egiteko, 2019an, Lanzaroten (Kanaria uharteak).

"Paisaje errático" (Paisaia mugikorra)

Zur gaineko teknika misto

Azken bi hamarkadetan, Eluska Zabalok bere pintore mintzaira landu du, konstruktibismo estiloko espresionismo batetik figurazio abstraktura iraganez. Mintzaira horren desbideratze biomorfikoa —landare eta mineral formakoa— paisaia erreferentziazko oinarritzat eta forma posibleen iturritzat hartzera eraman du.

Artistaren arabera, paisaiara hurbiltze hori ez dagokio hainbeste natura irudikatzeari, baina gehiago natura forma iturri gisa erabiltzeari; erran nahi baita forma alorreko motiboa dela, gai alorreko motiboa baino gehiago. Horrengatik, ardura erraten du paisaia-ezak pintatzen dituela. Funtsean, "Paisaia mugikor" horietan, bihotza hunkitzen diona da esperientzia hori formaren eta kolorearen bitartez bizitzea.


Lehengo berriak

MAITE PINTOK 2018KO ITZAL AKTIBOA SARIA ESKURATU DU

MAITE PINTOK 2018KO ITZAL AKTIBOA SARIA ESKURATU DU

2018ko Urriaren 06a

Bilboko Maite Pinto hautatua izan da Itzal Aktiboak antolatzen duen "GazteArtea", sorkuntza garaikidearen saridun gisa, "The Kindness of Strangers" (Kanpotarren adeitasuna) proiektuari esker. Proiektu horrek Espainiako Gerla Zibilaren

[irakurri...]

Uharte Zentroak hiru artista hautatu ditu egoitza artistiko eginko

UHARTE ZENTROAK HIRU ARTISTA HAUTATU DITU EGOITZA ARTISTIKO EGINKO

2018ko Urriaren 06a

Uharte Zentroak hiru artista hautatu ditu 2018ko Itzal Aktiboa sariaren baitan, Natacha Sansoz (Carcassonne, 1981), Irati Inoriza (Balmaseda, 1992) eta Blanca Ortiga (Hornos de Moncalvillo, La Rioja, 1984),

[irakurri...]

Eluska Zabalok Nautilus Lanzarote saria irabazi du, Itzal aktiboa lehiaketaren karietara

ELUSKA ZABALOK NAUTILUS LANZAROTE SARIA IRABAZI DU, ITZAL AKTIBOA LEHIAKETAREN KARIETARA

2018ko Irailaren 17a

Itzal Aktiboaren partaide gisa Sorkuntza Gaztea Arte Garaikidea - Itzal Aktiboa sarian parte hartuz, Nautilus Lanzarotek Eluska Zabalo hautatu du bi asteko egonaldi artistikoa egiteko, 2019an, Lanzaroten (Kanaria uharteak). Nautilus

[irakurri...]

<span>ZAZPI FINALISTA</span> ITZAL AKTIBOA LEHIAKETAN

ZAZPI FINALISTA ITZAL AKTIBOA LEHIAKETAN

2018ko Irailaren 04a

Zazpi artista, zazpi finalista dira 2018ko Arte Garaikidearen alorreko Sorkuntza Gaztearen « Itzal Aktiboa » sariketaren karietara, beren obrak erakusketa kolektibo batean Donibane Garaziko Apezpikuen Presondegian urrian aurkeztuko

[irakurri...]


Itzal Aktiboa, Zitadelaren karrika, 22 - 64220 DONIBANE GARAZI - +33 6 71 00 57 23

HARREMANA | Legezko oharrak | Diseinua: iF Diseinuak - 2013